(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

ద్రోణపర్వ - అధ్యాయ 191

॥ శ్రీః ॥
7.191. అధ్యాయః 191
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Topics
కృష్ణేన యుధిష్ఠిరంప్రతి ద్రోణజయే తస్య శస్త్రన్యాసస్య తత్రచాశ్వత్థామవధశ్రవణస్య హేతుత్వకథనం॥ 1 ॥
భీమేనాశ్వత్థామనాంని గజే నిహతే యుధిష్ఠిరేణ కృష్ణచోదనయా ద్రోణంప్రతి తద్వివక్షయా అశ్వత్థామా హత ఇతి కథనం॥ 2 ॥
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Text

సంజయ ఉవాచ। 7-191-0x(4773)(53891)
పాంచాలానాం తతో ద్రోణోఽప్యకరోత్కదనం మహత్।
యథా క్రుద్ధో రణే శక్రో దానవానాం క్షయం పురా॥ 7-191-1(53892)
ద్రోణాస్త్రేణ మహారాజ వధ్యమానాః పరే యుధి।
నాత్రసంత రణే ద్రోణత్సత్వవంతో మహారథాః॥ 7-191-2(53893)
యుధ్యమానా మహారాజ పాంచాలాః సృంజయాస్తథా।
ద్రోణమేవాభ్యయుర్యుద్ధే యోధయంతో మహారథాః॥ 7-191-3(53894)
తేషాం తు చ్ఛాద్యమానానాం పాంచాలానాం సమంతతః।
అభవద్భైరవో నాదో వధ్యతాం శరవృష్టిభిః॥ 7-191-4(53895)
వధ్యమానేషు సంగ్రామే పాంచాలేషు మహాత్మనా।
ఉదీర్యమాణే ద్రోణాస్త్రే పాణ్·డవాన్భయమావిశత్॥ 7-191-5(53896)
దృష్ట్వాఽశ్వనరయోధానాం విపులం చ క్షయం యుధి।
పాణ్·డవేయా మహారాజ నాశశంసుర్జయం తదా॥ 7-191-6(53897)
కచ్చిద్ద్రోణో న నః సర్వాన్క్షపయేత్పరమాస్త్రవిత్।
సమిద్ధః శిశిరాపాయే దహన్కక్షమివానలః॥ 7-191-7(53898)
న చైనం సంయుగే కశ్చిత్సమర్థః ప్రతివీక్షితుం।
న చైనమర్జునో జాతు ప్రతియుధ్యేత ధర్మవిత్॥ 7-191-8(53899)
త్రస్తాన్కుంతీసుతాందృష్ట్వా ద్రోణసాయకపీడితాన్।
మతిమాఞ్శ్రేయసే యుక్తః కేశవోఽర్జునమబ్రవీత్॥ 7-191-9(53900)
నైష యుద్ధేన సంగ్రామే జేతుం శక్యః కథంచన।
సధనుర్ధన్వినాం శ్రేష్ఠో దేవైరపి సవాసవైః॥ 7-191-10(53901)
న్యస్తశస్త్రస్తు సంగారమే శక్యో హంతుం భవేన్నృభిః।
ఆస్థీయతాం జయే యోగో ధర్మముత్సృజ్య పాండవాః।
యథా న సంయుగే సర్వాన్నిహన్యాద్రుక్మవాహనః॥ 7-191-11(53902)
అశ్వత్థాంని హతే నైష యుధ్యేదితి మతిర్మమ।
తం హతం సంయుగే కశ్చిదస్మై శంసతు మానవః॥ 7-191-12(53903)
ఏతన్నారోచయద్రాజన్కుంతీపుత్రో ధనంజయః।
అన్యే త్వరోచయన్సర్వే కృచ్ఛ్రేణ తు యుధిష్ఠిరః॥ 7-191-13(53904)
తతో భీమో మహాబాహురనీకేషు మహాగజం।
జఘాన గదయా రాజన్నశ్వత్థామానమిత్యుత।
పరప్రమథనం ఘోరం మాలవస్యేంద్రవర్మణః॥ 7-191-14(53905)
భీమసేనస్తు సవ్రీడముపేత్య ద్రోణమాహవే।
అశ్వత్థామా హత ఇతి శబ్దముచ్చైశ్చకార హ॥ 7-191-15(53906)
అశ్వత్థామేతి హి గజః ఖ్యాతో నాంనా హతోఽభవత్।
కృత్వా మనసి తం భీమో మిథ్యా వ్యాహృతవాంస్తదా॥ 7-191-16(53907)
భీమసేనవచః శ్రుత్వా ద్రోణస్తత్పరమాప్రియం।
మనసా సన్నాగాత్రోఽభూద్యథా సైకతమంభసి॥ 7-191-17(53908)
శంకమానః స తన్మిథ్యా వీర్యజ్ఞః స్వసుతస్య వై।
హతః స ఇతి చ శ్రుత్వా నైవ ధైర్యాదకంపత॥ 7-191-18(53909)
స లబ్ధ్వా చేతనాం ద్రోణః క్షణేనైవ సమాశ్వసత్।
అనుచింత్యాత్మనః పుత్రమవిషహ్యమరాతిభిః॥ 7-191-19(53910)
స పార్షతమభిద్రుత్య జిఘాంసుర్మృత్యుమాత్మనః।
అవాకిరత్సహస్రేణ తీక్ష్ణానాం కంకపత్రిణాం॥ 7-191-20(53911)
తం వింశతిసహస్రాణి పాంచాలానాం నరర్షభాః।
యథా చరంతం సంగ్రామే సర్వతోఽవాకిరంఛరైః॥ 7-191-21(53912)
శరైస్తైరాచితం ద్రోణం నాపశ్యామ మహారథం।
భాస్కరం జలదై రుద్ధం వర్షాస్వివ విశాంపతే॥ 7-191-22(53913)
విధూయ తాన్బాణగణాన్పాంచాలానాం మహారథః।
ప్రాదుశ్చక్రే తతో ద్రోణో బ్రాహ్మమస్త్రం పరంతపః॥ 7-191-23(53914)
వధాయ తేషాం శూరాణాం పాంచాలానామమర్షితః।
తతో వ్యరోచత ద్రోణో వినిఘ్నన్సర్వసైనికాన్॥ 7-191-24(53915)
శిరాంస్యాపాతయచ్చాపి పాంచాలానాం మహామృధే।
తథైవ పరిఘాకారాన్బాహూన్కనకభూషణాన్॥ 7-191-25(53916)
తే వధ్యమానాః సమరే భారద్వాజేన పార్థివాః।
మేదిన్యామన్వకీర్యంత వాతనున్నా ఇవ ద్రుమాః॥ 7-191-26(53917)
కుంజరాణాం చ పతతాం హయౌఘానాం చ భారత।
అగంయరూపా పృథివీ మాంసశోణితకర్దమా॥ 7-191-27(53918)
హత్వా వింశతిసాహస్రాన్పాంచాలానాం రథవ్రజాన్।
అతిష్ఠదాహవే ద్రోణో విధూమోఽగ్నిరివ జ్వలన్॥ 7-191-28(53919)
తథైవ చ పునః క్రుద్ధో భారద్వాజః ప్రతాపవాన్।
వసుదానస్య భల్లేన శిరః కాయాదపాహరత్॥ 7-191-29(53920)
పునః పంచశతాన్మాత్స్యాన్షట్సహస్రాంశ్చ సృంజయాన్।
హస్తినామయుతం హత్వా జఘానాశ్వాయుతం పునః॥ 7-191-30(53921)
క్షత్రియాణామభావాయ దృష్ట్వా ద్రోణమవస్థితం।
ఋషయోఽభ్యాగతాస్తూర్ణం హవ్యవాహపురోగమాః॥ 7-191-31(53922)
విశ్వామిత్రో జమదగ్నిర్భరద్వాజోఽథ గౌతమః।
వసిష్ఠః కశ్యపోఽత్రిశ్చ బ్రహ్మలోకం నినీషవః॥ 7-191-32(53923)
సికతాః పృశ్నయో గర్గా వాలఖిల్యా మరీచిపాః।
భృగవోఽంగిరసశ్చైవ సూక్ష్మాశ్చాన్యే మహర్షయః॥ 7-191-33(53924)
త ఏనమబ్రువన్సర్వే ద్రోణమాహరవశోభినం।
అధర్మతః కృతం యుద్ధం సమయో నిధనస్య తే॥ 7-191-34(53925)
న్యస్యాయుధం రణే ద్రోణ సమీక్షాస్మానవస్థితాన్।
నాతః క్రూరతరం కర్మ పునః కర్తుమిహార్హసి॥ 7-191-35(53926)
వేదవేదాంగవిదుషః సత్యధర్మరతస్య తే।
బ్రాహ్మణస్య విశేషేణ తవైతన్నోపపద్యతే॥ 7-191-36(53927)
త్యజాయుధమమోధేషో తిష్ఠ వర్త్మని శాశ్వతే।
పరిపూర్ణశ్చ కాలస్తే వస్తుం లోకేఽద్య మానుషే॥ 7-191-37(53928)
బ్రహ్మాస్త్రేణ త్వయా దగ్ధా అనస్త్రజ్ఞా నరా భువి।
యదేతదీదృశం విప్ర కృతం కర్మ న సాధు తత్॥ 7-191-38(53929)
న్యస్యాయుధం రణే విప్ర ద్రోణ మా త్వం చిరం కృథాః।
మా పాపిష్ఠతరం కర్మ కరిష్యసి పునర్ద్విజ॥ 7-191-39(53930)
ఇతి తేషాం వచః శ్రుత్వా భీమసేనవచః స్మరన్।
ధృష్టద్యుంనం చ సంప్రేక్ష్య రణే స విమనాఽభవత్॥ 7-191-40(53931)
సందిహ్యమానో వ్యథితః కుంతీపుత్రం యుధిష్ఠిరం।
అహతం వా హతం వేతి పప్రచ్ఛ సుతమాత్మనః॥ 7-191-41(53932)
స్థిరా బుద్ధిర్హి ద్రోణస్య న పార్థో వక్ష్యతేఽనృతం।
త్రయాణామపి లోకానామైశ్వర్యార్థే కథంచన॥ 7-191-42(53933)
తస్మాత్తం పరిపప్రచ్ఛ నాన్యం కంఛిద్ద్విజర్షభః।
తస్మింస్తస్య హి సత్యాశా బాల్యాత్ప్రభృతి పాండవే॥ 7-191-43(53934)
తతో నిష్పాండవాముర్వీం కరిష్యంతం యుధాంపతిం।
ద్రోణం జ్ఞాత్వా ధర్మరాజం గోవిందో వ్యథితోఽబ్రవీత్॥ 7-191-44(53935)
యద్యర్ధదివసం ద్రోణో యుధ్యతే మన్యుమాస్థితః।
సత్యం బ్రవీమి తే సేనా వినాశం సముపైష్యతి॥ 7-191-45(53936)
స భవాంస్త్రాతు నో ద్రోణాత్సత్యాజ్జ్యాయోఽనృతం వచః।
అనృతం జీవితస్యార్థే వదన్న స్పృశ్యతేఽనృతైః॥ 7-191-46(53937)
తయోః సంవదతోరేవం భీమసేనోఽబ్రవీదిదం॥ 7-191-47(53938)
శ్రుత్వైవం తు మహారాజ వధోపాయం మహాత్మనః।
గాహమానస్య తే సేనాం మాలవస్యేంద్రవర్మణః॥ 7-191-48(53939)
అశ్వత్థామేతి విఖ్యాతో గజః శక్రగజోపమః।
నిహతో యుధి విక్రంయ తతోఽహం ద్రోణమబ్రువం॥ 7-191-49(53940)
అశ్వత్థామా హతో బ్రహ్మన్నివర్తస్వాహవాదితి।
నూనం నాశ్రద్దధద్వాక్యమేష మే పురుషర్షభః॥ 7-191-50(53941)
స త్వం గోవిందవాక్యాని మానయస్వ జయైషిణః।
ద్రోణాయ నిహతం శంస రాజఞ్శారద్వతీసుతం॥ 7-191-51(53942)
త్వయోక్తే నైవ యుధ్యేత జాతు రాజంద్విజర్షభః।
సత్యవాగితి లోకేఽస్మిన్భవాన్ఖ్యాతో జనాధిప॥ 7-191-52(53943)
తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా కృష్ణవాక్యప్రచోదితః।
భావిత్వాచ్చ మహారాజ వక్తుం సముపచక్రమే॥ 7-191-53(53944)
తమతథ్యభయే మగ్నో జయే సక్తో యుధిష్ఠిరః।
`అశ్వత్థామా హతి శబ్దముచ్చైశ్చకార హ'।
అవ్యక్తమబ్రవీద్రాజన్హతః కుంజర ఇత్యుత॥ 7-191-54(53945)
తస్య పూర్వం రథః పృథ్వ్యాశ్చతురంగులముచ్ఛ్రితః।
బభూవైవం చ తేనోక్తే తస్య వాహాః స్పృశన్మహీం॥ 7-191-55(53946)
యుధిష్ఠిరాత్తు తద్వాక్యం శ్రుత్వా ద్రోణో మహారథః।
పుత్రవ్యసనసంతప్తో నిరాశో జీవితేఽభవత్॥ 7-191-56(53947)
ఆగస్కృతమివాత్మానం పాండవానాం మహాత్మనాం।
ఋషివాక్యేన మన్వానః శ్రుత్వా చ నిహతం సుతం॥ 7-191-57(53948)
విచేతాః పరమోద్విగ్నో ధృష్టద్యుంనమవేక్ష్య చ।
యోద్ధుం నాశక్నువద్రాజన్యథాపూర్వమరిందమః॥ ॥ 7-191-58(53949)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ద్రోణపర్వణి ద్రోణవధపర్వణి పంచదశదివసయుద్ధే ఏకనవత్యధికశతతమోఽధ్యాయః॥ 191 ॥

Mahabharata - Drona Parva - Chapter Footnotes

5-191-51 జయైషిణ ఇత్యస్య గోవిందవాక్యానీత్యత్రైకదేశే గోవిందేఽన్వయః॥
5-191-191 ఏకనవత్యధికశతతమోఽధ్యాయః॥ 191 ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.